25/08/2022
EM VẪN MÃI LÀ BÉ YÊU CỦA ANH
(Trích từ bức thư nhà thơ Tố Hữu gửi vợ Vũ Thị Thanh)
Ngày 27 tháng 10 năm 1954
Bé yêu!
Hôm qua anh được thư bé, tự nhiên anh vui cả ngày, vui hơn cả mọi ngày. Trên đường về Hà Nội, anh nhớ đến công việc và chập chờn từng lúc nhớ đến bé của anh, như anh nhớ đến Việt Bắc của chúng ta vậy. Anh làm bài thơ “Việt Bắc” hình như nói với cả em của anh đang ở lại. Tự nhiên trong lòng, tình chung và tình riêng lẫn lộn, hòa làm một. Và tình cảm ấy thấy nó tha thiết hơn nhiều. Chưa bao giờ anh yêu em, yêu cuộc đời của chúng ta thiết tha như vậy trong thơ của anh.
———
Những lúc xa nhau, anh rất chăm viết thư. Anh gọi chị là “bé” như hồi mới yêu nhau: “Anh lo cho bé lắm, nằm queo một mình, nghĩ lung tung thì hư lắm. Mà bé không đủ ấm, chỉ có cái chăn với cái áo mỏng thôi. Áo bông, áo len bé để ở nhà cho út hết, thế có hư không?”
———
Chị Thanh phải đi công tác ở nước ngoài. Anh Tố Hữu viết thư, kể tỉ mỉ chuyện nhà, chuyện các con cho chị nghe:
“Ôi, mấy đêm đầu, mẹ đi vắng thật là lâm ly. Mấy đứa con cứ tranh nhau mà ấp cái gối của mẹ cho đỡ nhớ mà. Cái Hoa lại chảy nước mắt ra nữa chứ. Chả nhẽ ba lại mếu. Đành phải động viên kịch liệt và tạm làm mẹ cho hai cô con gái vậy.”
———
Vì bận công tác, anh ít có dịp tặng riêng vợ nhưng giữa dòng thơ cách mạng, anh dành cho chị những câu thơ tình rất hay:
... Trái tim anh đó
Rất chân thật, chia ba phần tươi đỏ
Anh dành riêng cho Đảng phần nhiều
Phần cho thơ và phần để em yêu.
Cho đến khi hai người tóc đã bạc, ở tuổi bảy mươi, anh mới dành được nhiều thời gian hơn bên vợ. Những vần thơ tặng vợ thật đằm thắm, sôi nổi:
Lạ chưa, vẫn ở bên em
Mà anh cứ nhớ, cứ thèm gần em...
Năm nào anh Tố Hữu cũng tự mình chuẩn bị ngày sinh nhật cho Thanh. Năm 1969, anh viết tặng chị bốn câu thơ:
Ngày em sinh Cách mạng tháng Mười
Em cho anh, nước Nga cho đời
Nguồn vui lớn với niềm vui nhỏ
Anh tặng em hai đóa hồng tươi.
Những ngày cuối đời, nằm trên gường bệnh, anh Tố Hữu vẫn nhớ ngày sinh nhật chị. Sau một thời gian dài bị hôn mê, tự nhiên, đến ngày sinh nhật Thanh, anh chợt tỉnh lại trong chốc lát. Anh mỉm cười và cố hết sức nắm bàn tay chị. Cho đến khi anh mất, bông hồng đỏ chưa kịp tặng chị vẫn nằm giữa hai bàn tay nắm hờ của anh