19/12/2015
Neden büyük ölçekli süpermarketler anadolu’nun birçok yerinde küçülmeye küçülürken şubeleşmeye başladı acaba diye sordunuz mu kendinize? Ben size cevap vermeye çalışayım biraz.
Özellikle Anadoluda bir çok küçük ilde artık dev ölçeklerde açılan yeni market göremezsiniz. Bu marketlerin yerini yine İstanbul menşeili küçük bakkallar alıyor. Bu bakkaların isimler a-b-c fark etmez ama niyetleri sadece ticaret yapmak değil. O küçük illerdeki dışa bağımlılığı daha da artırmak.
Bu ne anlamamı geliyor? Örnek olarak Trabzon ilinden bahsedelim. Trabzon ilinde İstanbul menşeili yaklaşık 300 adet zincir mağaza var ve bu mazağalar hergün Trabzon ilinin öz sermayesinin büyük bir bölümünü dışarıya çıkartmakta. Nasıl mı? Basit bir hesaplama yapın lütfen. Bu 300 mağazanın günlük en kötü cirosu 5 milyon civarı. Bu parayı 30 gün ile çarpar iseniz 150 milyon bunuda 12 ayla çarparsanız yaklaşık 2 milyar tl ediyor. Peki bu paranın ne kadarı Trabzonda kalıyor. Eleman ve kiralar yaklaşık 20 milyon , birde yerel firmalardan alınan çok küçük bir oranlı ürünlerin tutarı da en fazla 10 milyon. Yani 30 milyon diyelim biraz daha artıralım 50 milyon diyelim. Götürdüklerinin yanında bu devede kulak. Yani her yıl trabzonun sermayesinden 2 milyar tl ye yakın bir tutar dışarıya çıkıyor.
E şimdi Trabzon türkiyenin en fazla kredi ödeyemeyen en fazla çek senedi karşılıksız çıkan ili nasıl olmasın.
Sen şimdi bunları iyi düşün bakalım , bu paralar 5 yıldır dışarı çıkıyor bir 5 yıl daha çıkarsa ne iş arayıp bulabilecek bir genciniz kalacak nede kafanız sıkıştığında bir ekmek alıp yarın veririm diyebileceğiniz bir bakkalınız.
Hadi hayırlısı.