22/06/2026
ปลวก นาสุติเทอรเมส
NASUTITERMES TERMITE
ชื่อสามัญ : ปลวกนาสุติเทอร์เมส
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Nasutitermes matangensiformis
Family : Termitidae
Order : Blattodea
ลักษณะทางสัณฐานวิทยาและชีววิทยา
ลักษณะหนวด : ลูกปัด (moniliform)
ลักษณะปีก : แบบบางใส (membrane)
ลักษณะปาก : กัดกิน (chewing type)
ลักษณะขา : แบบขาเดิน (walking leg)
ลักษณะทั่วไป : มีความยาวลำตัวประมาณ 4 mm. ส่วนหัว (head capsule) กลม สีน้ำตาลเข้ม ส่วนกราม (mandible) ลดรูปเป็นงวง (nasus) ส่วนอกปล้องแรก (pronotum) ลักษณะคล้ายอานม้า
ปลวก มีการเจริญเติบโตแบบ complete metamorphosis ซึ่งจะประกอบไปด้วย
ระยะไข่ (egg) : ตัวเมียวางไข่ชุดแรก 15-30 ฟอง สามารถวางไข่ได้มากถึงครั้งละ 1,000 ฟอง ระยะฟักใช้เวลา 2-4 สัปดาห์ ไข่มีสีขาวขนาดเล็กกลม
ตัวอ่อน (larva) : มีสีขาว คล้ายตัวเต็มวัย มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างทีละน้อย โดยปีกยังไม่เจริญ
ตัวเต็มวัย (adult) : มีอายุขัย 4 ปี แต่นางพญามีอายุขัยประมาณ 20 ปี หรือมากกว่านั้น
แหล่งอาหาร : กินเนื้อไม้เป็นร่องลึกไปตามความยาวของเสี้ยนไม้ พบเข้าทำลายไม้ในอาคารบ้านเรือนในเขตชนบท
แหล่งอาศัย : เป็นปลวกสร้างรังขนาดเล็ก (carton-nest building termite) รังมีรูปร่างและขนาดแตกต่างกันไป อยู่บนพื้นดิน หรือเหนือพื้นดิน
การแพร่กระจาย : พบได้ในทุกภาคของประเทศไทยยกเว้นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
พฤติกรรม : เป็นแมลงสังคม ซึ่งแบ่งเป็นระบบวรรณะ
วรรณะงาน (worker) : เป็นแรงงานภายในรัง มีหน้าที่หาอาหาร เก็บอาหาร ดูแลซ่อมแซมไข่และรังป้อนอาหารตัวอ่อน
วรรณะทหาร (soldier) : มีหน้าที่ปกป้องรังเท่านั้น มีหัวขนาดใหญ่ทีมีขากรรไกรใหญ่มากจนไม่สามารถกินอาหารเองได้ จึงต้องอาศัยปลวกงานคอยป้อนอาหารเหมือนกับพวกตัวอ่อน
วรรณะสืบพันธุ์ : ประกอบด้วยตัวผู้และตัวเมียที่เจริญพันธ์เรียกว่าราชาและราชินีปลวกราชินีปลวกมีหน้าที่ในการวางไข่สำหรับสืบพันธุ์ ราชาปลวกจะผสมพันธ์กับราชินีตลอดทั้งชีวิต ในบางสปีชีส์ส่วนท้องของราชินีปลวกขยายขนาดใหญ่มากเพื่อเพิ่มความเจริญพันธ์
