03/05/2026
BTU/m² คือ “ค่าประมาณภาระความเย็นต่อพื้นที่” ใช้สำหรับประเมินขนาดแอร์แบบเร็ว ๆ โดยเอา
พื้นที่ห้อง (m²) × ค่า BTU/m² = ขนาดแอร์โดยประมาณ (BTU/h)
เช่น ถ้าบอกว่าใช้ 700 BTU/m² หมายความว่า พื้นที่ 1 m² ต้องการความเย็นประมาณ 700 BTU/h
⸻
1) ค่า BTU/m² ที่นิยมใช้แบบประมาณ
ประเภทพื้นที่ ค่าเริ่มต้นที่ใช้ประมาณ
ห้องนอน / ห้องพักอาศัย 500–700 BTU/m²
ห้องทำงานทั่วไป 600–800 BTU/m²
ร้านค้า / พื้นที่คนเข้าออกบ่อย 800–1,000 BTU/m²
ห้องกระจกเยอะ / โดนแดด 900–1,200 BTU/m²
ห้องประชุม / คนหนาแน่น 1,000–1,500 BTU/m²
ห้อง Server / อุปกรณ์ไฟฟ้าเยอะ ควรคำนวณจาก Watt อุปกรณ์ ไม่ควรใช้พื้นที่อย่างเดียว
ค่าเหล่านี้ใช้ “ประมาณเบื้องต้น” เท่านั้น ไม่ใช่ Cooling Load Calculation แบบละเอียด
⸻
2) สูตรคำนวณแบบง่าย
ขนาดแอร์ (BTU/h) = พื้นที่ห้อง (m²) × ค่า BTU/m²
ตัวอย่างเช่น ห้องนอนทั่วไปใช้ 600 BTU/m²
ขนาดแอร์ = พื้นที่ × 600
⸻
3) ตัวอย่างที่ 1: ห้องนอน 20 m²
สมมติห้องนอนทั่วไป เพดานสูง 2.7–3.0 m มีคนอยู่ 1–2 คน
เลือกใช้ค่า 600 BTU/m²
ขนาดแอร์ = 20 × 600
= 12,000 BTU/h
ดังนั้นเลือกแอร์ประมาณ
12,000 BTU/h หรือ 12,000 BTU
⸻
4) ตัวอย่างที่ 2: ห้องนั่งเล่น 30 m²
ห้องนั่งเล่นมีคนใช้หลายคน มีประตูเปิดเข้าออกบ้าง
เลือกใช้ค่า 700 BTU/m²
ขนาดแอร์ = 30 × 700
= 21,000 BTU/h
ดังนั้นควรเลือกขนาดใกล้เคียง เช่น
22,000–24,000 BTU/h
⸻
5) ตัวอย่างที่ 3: ห้องทำงาน 50 m²
ห้องทำงานมีคนหลายคน มีคอมพิวเตอร์ ไฟ และอุปกรณ์สำนักงาน
เลือกใช้ค่า 800 BTU/m²
ขนาดแอร์ = 50 × 800
= 40,000 BTU/h
ถ้าใช้แอร์แยกส่วน อาจเลือกเป็น
24,000 BTU × 2 เครื่อง = 48,000 BTU/h
หรือถ้าเป็น FCU/AHU ก็เลือกใกล้เคียงประมาณ 40,000–48,000 BTU/h
⸻
6) ตัวอย่างที่ 4: ห้องกระจกเยอะ โดนแดด 25 m²
ห้องมีผนังกระจกด้านทิศตะวันตก หรือรับแดดบ่ายมาก
เลือกใช้ค่า 1,000 BTU/m²
ขนาดแอร์ = 25 × 1,000
= 25,000 BTU/h
เลือกแอร์จริงควรเป็น
24,000–30,000 BTU/h
ถ้าแดดจัดมาก เพดานสูง หรือกระจกชั้นเดียว อาจต้องขยับขึ้นอีก
⸻
7) ต้องบวกเพิ่มเมื่อไหร่?
การคิด BTU/m² ต้องปรับเพิ่มถ้ามีปัจจัยเหล่านี้:
เงื่อนไข แนวทางเผื่อเพิ่ม
เพดานสูงเกิน 3 m เพิ่มประมาณ 10–20%
กระจกเยอะ / แดดบ่าย เพิ่มประมาณ 15–30%
คนอยู่เยอะ เพิ่มประมาณ 500–700 BTU/h ต่อคน
เครื่องใช้ไฟฟ้าเยอะ เพิ่มตาม Watt × 3.412
ประตูเปิดบ่อย เพิ่มประมาณ 10–20%
ห้องใต้หลังคา / หลังคาร้อน เพิ่มประมาณ 15–30%
⸻
😎 ตัวอย่างคำนวณแบบมีการเผื่อ
ห้องสำนักงานขนาด 40 m²
เพดานสูง 3.2 m
มีคน 6 คน
มีคอมพิวเตอร์ 6 เครื่อง
กระจกโดนแดดบางส่วน
เริ่มจากค่า 750 BTU/m²
โหลดพื้นที่ = 40 × 750
= 30,000 BTU/h
เผื่อคนเพิ่ม สมมติคิดเพิ่มจากพื้นฐานอีก 4 คน:
โหลดคนเพิ่ม = 4 × 600
= 2,400 BTU/h
คอมพิวเตอร์ 6 เครื่อง สมมติเครื่องละ 150 W:
โหลดคอม = 6 × 150 × 3.412
= 3,071 BTU/h
เผื่อแดด/เพดานสูงประมาณ 15% ของโหลดพื้นที่:
เผื่อเพิ่ม = 30,000 × 15%
= 4,500 BTU/h
รวม:
ขนาดแอร์รวม = 30,000 + 2,400 + 3,071 + 4,500
= 39,971 BTU/h
ดังนั้นเลือกแอร์ประมาณ
40,000–42,000 BTU/h
หรือเลือก 24,000 BTU × 2 เครื่อง เพื่อกระจายลมดีขึ้น
⸻
9) สรุปจำง่าย
ห้อง ค่าเร็วที่ใช้ได้
ห้องนอน 600 BTU/m²
ห้องนั่งเล่น 700 BTU/m²
สำนักงาน 750–850 BTU/m²
ร้านค้า 900–1,000 BTU/m²
ห้องประชุม 1,000–1,500 BTU/m²
สูตรหลักคือ:
BTU/h = พื้นที่ห้อง × ค่า BTU/m²
ตัวอย่างเร็ว:
ห้อง 30 m² × 700 BTU/m²
= 21,000 BTU/h
เลือกแอร์จริง:
ประมาณ 22,000–24,000 BTU/h
ข้อควรจำคือ BTU/m² เหมาะกับการประเมินเบื้องต้น แต่ถ้าเป็นโรงพยาบาล ห้องผ่าตัด ห้อง Lab ห้อง Server ห้องครัว หรือพื้นที่คนหนาแน่น ควรคำนวณ Cooling Load แยกตาม คน + ไฟ + เครื่องใช้ไฟฟ้า + Fresh Air + ผนัง/กระจก + ความชื้น ครับ.
Cr.อ.เทพ สอนพื้นฐานออกแบบระบบ HVAC
