21/06/2013
ODZIEŻ SKÓRZANA,
UŻYTKOWANIE I KONSERWACJA
Mirosław Brych
Trwałość odzieży skórzanej zależy od rodzaju naturalnego surowca, jego sposobu wyprawy i wykończenia oraz sposobu użytkowania. Moda, postęp technologiczny i uwarunkowania rynku sprawiły, że w handlu znalazła się odzież skórzana o właściwościach mijających się z naszym dotychczasowym wyobrażeniem o trwałości i długowieczności skór. Odzież uszyta ze skór o właściwościach podobnych do tkanin przyjmuje nie tylko cechy pożądane jak miękkość i delikatność, ale również cechy niepożądane jak nietrwałość, nieodporność na zabrudzenia i ograniczenia w czyszczeniu i konserwacji. Kupując odzież skórzaną należy mieć na uwadze nie tylko zaspokojenie naszych oczekiwań estetycznych, ale również należy się liczyć z jej właściwościami praktycznymi, uwzględniając warunki i intensywność użytkowania. Pod względem odporności na czynniki mechaniczne do najtrwalszej odzieży należy zaliczyć np.: odzież ze skór bydlęcych przeważnie sztywniejszych i ściślejszych, a mniej trwała będzie odzież ze skór owczych z reguły bardzo miękkich i delikatnych. Na właściwości użytkowe odzieży skórzanej znaczny wpływ ma sposób wykończenia skór. Skóry z licem naturalnym, z powłokami kryjącymi są trwalsze i odporniejsze na zabrudzenia od skór anilinowych i z powłokami przeświecającymi. Skóry z licem szlifowanym, nubuki lub skóry welurowe są bardziej wrażliwe na czynniki mechaniczne, atmosferyczne i zabrudzenie. Często trwałość wyrobów skórzanych nie jest czynnikiem decydującym o ich wartości. Elementy mody, fantazyjność wykończeń skóry, miękkość, delikatność i indywidualna właściwość skóry jest wyżej ceniona.Na trwałość odzieży skórzanej poza cechami nadanymi jej przez producenta ma wpływ sposób jej użytkowania. Skóry źle znoszą niektóre czynniki atmosferyczne np.: deszcz lub silne nasłonecznienie. Uwzględniając fakt, że opady atmosferyczne z reguły nie są czyste, zwłaszcza ścieki z dachów, balkonów itp., mogą być przyczyną powstania plam lub trwałego uszkodzenia skóry. Ochlapanie odzieży skórzanej zanieczyszczeniami spod kół przejeżdżających pojazdów może być przyczyną powstania trwałych uszkodzeń powierzchni skóry w postaci barwnych zacieków i wżerów. Skóry bez powłok kryjących, nubuki i welury są często nieodporne na działanie promieniowania słonecznego, które powoduje odbarwienia lub zażółcenia. Plamy powstałe wskutek penetracji zanieczyszczeń w głąb skóry z reguły związane są z jej uszkodzeniem ponieważ prawdopodobieństwo zmiękczenia i wymycia zaschniętych i stwardniałych osadów z przestrzeni międzywłóknistych jest niewielkie. Uszkodzenia te objawiają się przeważnie trwałym miejscowym usztywnieniem często łamliwym o różnym zabarwieniu. Długotrwałe użytkowanie zabrudzonej i przepoconej odzieży skórzanej prowadzi do trwałego uszkodzenia i zniszczenia skóry. Składniki potu działają destrukcyjnie na garbniki, ich wiązanie ze skórą oraz barwniki. Skóra jest bardzo cennym materiałem i dlatego warto dbać o nią przez właściwe użytkowanie i profesjonalną konserwację. Nie jest możliwe bezpośrednie przeniesienie zasad i technologii czyszczenia garderoby na odzież skórzaną. Czyszczenie tkaniny polega na wymyciu zanieczyszczeń z powierzchni włókien lub z przestrzeni międzywłóknistych, natomiast czyszczenie skór jest na tyle utrudnione, że z usunięciem zanieczyszczeń można usunąć związki niezwiązane chemicznie ze skórą, ale stanowiące jej wypełnienie mające istotny wpływ na jej właściwości. Czyszczenie odzieży skórzanej ze względu na jej szczególne właściwości zawsze wymaga specjalistycznej technologii czyszczenia, zabiegów renowacji, retuszy i indywidualnie dobieranych specjalnych apretur aby skóra nie straciła nic na jej pierwotnych właściwościach użytkowych i estetycznych. Technologie czyszczenia z renowacją pozwalają na stosowanie zabiegów naprawiających bądź maskujących uszkodzenia mechaniczne, chemiczne i inne ale z całą pewnością a ich efektywność będzie wyższa, im skala uszkodzeń była mniejsza.
Naturalna skóra podczas niewłaściwych zabiegów czyszczenia czy konserwacji może ulec uszkodzeniu i utracić pierwotne właściwości. Z tego też powodu czyszczeniem odzieży skórzanej powinny zajmować się pralnie posiadające fachową kadrę, specjalistyczne wyposażenie techniczne i technologiczne. Coraz powszechniej stosowane praktyki przyjęcia do czyszczenia odzieży skórzanej warunkowo „na ryzyko klienta” świadczą o braku kwalifikacji i prowadzą do obniżenia wartości, a wręcz uszkodzenia mienia klienta uchylając się jednocześnie od odpowiedzialności.
Odzież z naturalnych skór ze względu na wspaniałe właściwości nie tylko fizyczne ale również estetyczne, nie zapominając o jej przyjazności dla ciała człowieka jest i zawsze będzie elementem luksusu. Cechy te doceniane są również użytkując obuwie skórzane, rękawiczki, dodatki galanteryjne, a nawet meble tapicerowane naturalną skórą.
