08/03/2018
Beton – materiał surowy i delikatny.
Beton jest powszechnie wykorzystywanym materiałem budowlanym, który ma swoją specyficzną naturę. Jest ona bardzo zróżnicowana, a wręcz czasami sprzeczna. Właściwości konstrukcyjne betonu są doskonale opisane pod względem wytrzymałości na ściskanie i trwałości. Powierzchnię betonu zwykle pokrywają pęcherze powietrza. Barwa lub odcień tego materiału zwykle nie są jednorodne i nie są zawsze identyczne. Nie zawsze można też zapobiec śladom po materiałach szalunkowych lub metodach konstrukcyjnych jakie mogą pozostać na powierzchni elementu. To powoduje, że zwykle potencjalne właściwości estetyczne betonu nie są wymieniane pośród wielu zalet i zastosowań tego materiału. Decydujące znaczenie dla estetyki ma również projekt wykonania danego elementu betonowego. Należy pamiętać, że bardzo trudno jest określić walory estetyczne – jak mówi przysłowie – o gustach się nie dyskutuje. Beton bardzo długo był szarym materiałem konstrukcyjnym chowającym się za materiałami wykończeniowymi nadającymi mu estetyczny wygląd. Jednak właściwości estetyczne materiału zostały ponownie odkryte. Beton może pobudzić nasze zmysły. Stworzono kolorowe faktury, egzotyczne profile lub powierzchnie, które celowo przeciwstawiają się szorstkiej powierzchni lub przepuszczają światło. Dla niektórych projektantów nadal nie jest to wystarczająco wyraziste. Inni szukają najlepszego efektu w powściągliwości ciasnych, surowych płaszczyznach i objętości, które tworzą spokojną atmosferę. Możliwości estetyczne betonu są niemal nieograniczone. Materiał wydaje się być plastyczny w dowolnym kształcie, od szmatowych struktur przestrzennych po mocny monolit.
Powierzchnia donic betonowych
Beton idealnie nadaje się do minimalistycznego projektu. Ponadto stonowane odcienie szarości czystej, nagiej powierzchni betonowej w połączeniu z monolitową fakturą tworzą niemal automatycznie spokojną atmosferę. Materiał jest skromny, nie wymaga uwagi, pozostaje w tle. Ponadto gładka, gęsta i pozbawiona porów powierzchnia może przyczynić się do uzyskania efektu, który wywołuje minimalistyczny styl. Gdy powierzchnia jest bardzo gęsta, po usunięciu deskowania powierzchnia staje się gładka bez konieczności wykonania dalszej obróbki. Ta jakość estetyczna jest nie tylko trudna do wyrażenia, ale także trudna do opanowania. Naturalny wygląd betonu jest ściśle związany z różnicami koloru i nierówności powierzchni. Z jednej strony, różnice kolorystyczne są wyjaśniane i doceniane jako nieunikniona niedoskonałość materiału. Z drugiej strony, z powodów estetycznych, niedoskonałość ta musi być jak najbardziej ograniczona. Surowiec budowlany jest również materiałem wykończeniowym. Wymaga to szczególnego podejścia i wiedzy projektantów, producentów i użytkowników końcowych na temat właściwości materiału. Po zerwaniu szalunku beton z zasady nie jest już przetwarzany. Początkowo powierzchnia betonu będzie nadal wilgotna, a co za tym idzie bejcowana. Ocena różnic kolorystycznych jest możliwa dopiero po pewnym czasie po osiągnięciu równowagi wilgotności. Wykończenia kosmetyczne mogą być możliwe w przypadku okazjonalnych niedoskonałości przekraczających uzgodniony margines.
Metoda produkcji
Gładkie powierzchnie są łatwe do osiągnięcia dzięki zastosowaniu do szalunku gładkiej stali, drewna i/lub plastiku w sztywnej i elastycznej konstrukcji. W celu wykonania mocno zaokrąglonych narożników i ciasnych linii - formy muszą być całkowicie zamknięte i mieć nieprzerwany kształt. Jedynym ograniczeniem konstrukcji elementów jest możliwość rozładunku formy. Można to osiągnąć poprzez zastosowanie formowania w najszerszym miejscu wyrobu betonowego lub poprzez połączenie elastycznej i sztywnej formy. W ten sposób forma może zostać przesunięta do miejsca, w którym jest ledwie widoczna.
Skład betonu
Ponieważ powierzchnie o niskich porach lub bez porów mają pozytywny wpływ na szczelność, kompozycja betonowa zostanie odpowiednio dostosowana. Dotyczy to również wymagań dotyczących koloru powierzchni. Poprzez dodawanie pigmentów do mieszanki betonowej można uzyskać wiele kolorów. Zrównoważona produkcja ciemnych kolorów jest trudniejsza. Obróbka powierzchni z ochronną przezroczystą powłoką może pomóc utrzymać intensywność koloru. Ciemny antracyt jest bardzo wrażliwy na różnice kolorystyczne, ponadto zawsze występuje niewielka różnica w kolorze pomiędzy elementami. CUR 100-2013 w połączeniu z licznymi próbnikami pozwala określić, w jakim stopniu występują różnice kolorystyczne pomiędzy elementami.
Należy również wziąć pod uwagę pewne zwapnienia. Peklowanie wapnia jest trudnym zjawiskiem, któremu mimo postępu technicznego nie można całkowicie zapobiec. Skala wapna powoduje powstawanie na powierzchni jasno-szarej mgiełki, która jest szczególnie szpecąca na ciemnych kolorach betonu.
Kolor
Jeżeli nie ma specjalnych wymagań dotyczących koloru betonu jest on szary, ma barwę cementu. Nie ma jednego koloru szarości, ale cały szereg odcieni szarości. Na ostateczny odcień szarości wpływa wiele czynników. W związku z tym, różnice w kolorze szarym pomiędzy kolejnymi składowiskami są prawie nieuniknione, dlatego zaleca się unikać przerw w składowaniu cementu. Biały cement jest szczególnym rodzajem cementu, który nie tworzy betonu czystej bieli, ale wyraźnie odróżnia się od szarego cementu i szarego betonu. Na przykład powierzchnia mokrego, szarego betonu będzie odbarwiać się znacznie ciemniej niż mokry beton z białym cementem. Pigmenty nadają betonowi kolor. Intensywność barwy zależy od zawartości pigmentu i rodzaju cementu. Przy użyciu białego cementu powstaje najjaśniejszy kolor. Umowy dotyczące barwy lub odcienia betonu muszą być zawierane indywidualnie dla każdego projektu za pomocą elementów testowych w oparciu o zasoby i surowce dostępne dla danego projektu.
Konserwacja
W przypadku betonu oraz ultrabetonu nie wymagana jest konserwacja w celu wydłużenia żywotności kamienia. Ze względów estetycznych może być wskazane okresowe czyszczenie i konserwacja donic. W przypadku konieczności oczyszczenia donicy z powstałych zabrudzeń należy wybrać delikatny detergent, aby uniknąć uszkodzenia powierzchni. Przed użyciem produktu do konserwacji należy zawsze uważnie przeczytać instrukcję użytkowania. Wskazane jest również przeprowadzenie próby na niewidocznej części donicy w celu sprawdzenia, czy wybrany detergent nie powoduje uszkodzenia powierzchni. Z reguły lepiej czyścić dwukrotnie mniej agresywnym i wolniej działającym środkiem, niż raz za pomocą agresywnego, szybko działającego produktu. Nie należy używać gąbki ściernej ani środków czyszczących z elementami ściernymi lub kwaśnymi środkami czyszczącymi. Kwasy takie jak: środki antywapniowe, (czyszczący) ocet, środki rozpuszczające wapno, środki do usuwania pozostałości cementu, kwas solny itp. należy jak najszybciej usunąć dużą ilością wody, aby zminimalizować uszkodzenia.
Producent i dostawca donicy nie ponosi odpowiedzialności za niewłaściwe użycie produktów do czyszczenia i konserwacji wyrobów betonowych.
Beton jest materiałem twardym i pierwotnym, ale należy unikać spadania ciężkich, twardych lub ostrych przedmiotów na betonową powierzchnię, gdyż może to prowadzić do uszkodzeń powierzchni.
