16/06/2026
ਝਾਜ਼ਿੰਕ 33% (ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਮੋਨੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੂਖਮ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ (Micronutrient) ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੇਠ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
1. ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਜ਼ਿੰਕ 33% ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ
ਝੋਨੇ ਵਿੱਚ 'ਖਹਿਰਾ' ਰੋਗ ਤੋਂ ਬਚਾਅ: ਝੋਨੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਪੱਤੇ ਭੂਰੇ ਜਾਂ ਜੰਗਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਖਹਿਰਾ ਰੋਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 33% ਜ਼ਿੰਕ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਫੋਟੋਸਿੰਥੇਸਿਸ (ਕਲੋਰੋਫਿਲ) ਵਿੱਚ ਮਦਦ: ਇਹ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰਾਪਣ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੌਦੇ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਝਾੜ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ: ਇਹ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਫੁਟਾਰੇ (ਟਿਲਰਿੰਗ) ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਝਾੜ 'ਤੇ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ: ਇਹ ਪੌਦੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਸ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਕਸਿਨ) ਨੂੰ ਐਕਟੀਵੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੌਦੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
2. ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ (Dose)
ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਕ 33% ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਕਿਸਮ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ:
ਆਮ ਵਰਤੋਂ: 4 ਤੋਂ 5 ਕਿੱਲੋ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ (ਕਿੱਲੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ)।
ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਝੋਨੇ ਦੀ ਲਵਾਈ (Transplanting) ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਪਹਿਲੇ 15-20 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਯੂਰੀਆ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
