10/06/2026
یکی از جنرالان ارتش بریتانیا میگوید در ولسوالی مارجه هلمند به یکی از بزرگان قومی پشتونها گفتم دیوارهای بلندی که دور خانههای تان را احاطه کرده است، ما نمیدانیم پشت آنها چه میگذرد. او خشمگین از جایش بلند شد، به زمین تف انداخت و گفت با این حرف به ناموس آنها بی احترامی کرده ام، چون آن دیوارها زنان و دختران شان را از دید بیگانهها دور نگه میدارند. بعد که کمی آرام شد و به زمین نشست، طالبان را مدافعین ناموس پشتونها خواند و تعریف کرد که زنان شان حق ندارند پایشان را بیرون از دروازه «قلا» بگذارند و اینکه مادرش پس از آنکه زن دوم پدرش شد، تا مرگ از «قلا» بیرون نرفت. و او اجازه نمیدهد همسرانش نیز بیرون بروند، حتی اگر مریض باشند.
من در سال ۱۹۹۹ شش ماه در ولسوالی گرمسیر هلمند بودم. یادم نمیآید هیچ زن یا دختری را بیرون دیده باشم. پسران همسن من چیزی به نام مکتب را در ذهن شان تصور نمیتوانستند. در طول بیست سال جمهوریت بزرگان قومی پشتون، از جمله کرزی، و طالبان موفق شدند وضعیت را تاحدی زیادی همانگونه که بود حفظ کنند.
فرید اسمیت، دیپلومات آسترالیایی که ۱۸ ماه در ارزگان خدمت کرده بود، در گفتگو با من میگوید در طول آن مدت حتی یک زن را ندیدم. مامور سیا، دیوید تایسون میگوید طالبان برخواسته از دل ارزشهای پشتون هستند که میخواهند به زور آنها را بر همه افغانستان تحمیل کنند. سر ویلیام پیتی میگوید قوانین طالبان هیچ ربطی به اسلام ندارند، بلکه مطابق ارزشهای قومی پشتونها هستند. جیمز کواَن فرمانده سابق نیروهایی بریتانیایی در هلمند میگوید طالبان یک گروه عمیقاً ملیگرای پشتون هستند و مطابق آن حکومت میکنند. و شما میتوانید شبیه این حرفها را در گفتگوهای دیگر پادکست نیز ببینید و بشنوید (youtube.com/).
یک مقام دیگر نظامی آمریکایی میگوید یکی از حرفهایی که همیشه به تکرار از بزرگان پشتون میشنیدم این بود که ما میتوانیم حضور شما را بخاطر پول و امکاناتی که میدهید در قریه های ما تحمل کنیم، اما اینکه در کنار تان سربازان هزاره و تاجیک دارید را نمیتوانیم. و به قول او، سربازان هزاره و تاجیک بیگانهتر از ما بودند و حضور شان تجاوز به ناموس و غیرت پشتونها شمرده میشد، که طالبان نیز در تبلیغات شان از آن استفاده میکردند.
برای یک مرد پشتون در هلمند، قندهار و ارزگان، دیوارهای «قلا» همانقدر محافظ ناموس پشتون است که دیوارهای ارگ برای حامد کرزی بود، که به همسرش اجازه دیدن شان را هرگز نداد. برای یک طالب هر زن و دختری که پایش را بیرون از دیوارهای بلند واقعی و ذهنی آنها بگذارد شایستهی مرگ است. شما نمیتوانید از یک طالب، وقتی که با یک زن و یا دختری که ارزشهای قومی او را نادیده گرفته روبرو میشود، توقع داشته باشید دست به خشونت نزند و خون نریزد. همین.
RAH YAKOBI
